Danişment Köyü Ne Zaman Kuruldu?(*)(**)

Yörenin ne zamandan beri yerleşmeye sahne olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte, köyün bağlı bulunduğu Biga ilçesinin tarihine ait bazı kaynaklarda şunlardan bahsedilmektedir (1). Bugün Biga olarak bilinen ilçe merkezinde Truva bölgesinde Yunanlıların “Pegai” olarak adlandırdıkları büyük bir yerleşim merkezi bulunmaktaydı. Lügat anlamı yunanca “Pınar” demek olan şehir, orta ve doğu Anadolu yolu üzerinde uğrak bir yer olduğu için çeşitli zamanlarda istilalara uğramıştır. Nitekim, M.Ö. 334'de Büyük İskender tarafından Makedonya krallığına ve daha sonra ise Bizans'lıların eline geçmiştir. 14. yy.'da Bizans imparatoru II. Andronikos Püleoogleg, Türklerle savaşmak üzere bir çeşit paralı asker olan Katalon'ları Biga'ya yerleştirmiştir. Biga çevresinin Türklerin eline geçmesi ise şöyle olmuştur (2). Biga çevresi 1071 Malazgirt savaşından sonra 1081 Süleyman Şah tarafından alınmıştır. Burası Melikşah'ın ölümünden sonra Anadolu Selçuklu Devleti'nin, bu devletin parçalanmasından sonra da İlhanlılar'ın egemenliği altına girmiştir. Daha sonra İlhanlı devletinin yıkılması üzerine de Biga çevresi Germiyanoğulları beyliğinden Yakup bey'e kalmıştır. Germiyanoğulları beylerinden yakup bey, bu yöreyi kendi ümerasından ve aslen Danişment beyliğini kuran Danişment Gazi'nin torunu Karesi bey'e vermiştir. Bizans, İlhanlılar zamanındaki karışıklıktan istifade ederek bu yöreyi bir süre topraklarına katmışsa da, Karesi bey'in oğlu Umur (Ümür) bey, 1341 yılında Biga çevresini tekrar Türk topraklarına katmıştır. İlçe, 1364'de Orhan Gazi'nin Karaboğa adındaki kumandanı tarafından alınmasıyla Osmanlı devletine bağlanmıştır (3). Milli mücadele döneminde Anadolu'nun her yanında olduğu gibi Biga'da da 10 Eylül 1919'da Müdafa-i Hukuk Cemiyeti kurulmuştur. Biga 1921 yılında Yunanlılar tarafından işgal edilmiş ancak işgal fazla sürmemiş ve 18 Eylül 1922'de Türk orduları Biga'ya girmişlerdir. Osmanlı devleti döneminde sancak merkezi olan Biga, Cumhuriyetin ilanından sonra ilçe merkezi olmuş ve Çanakkale iline bağlanmıştır (4). Araştırma sahasını oluşturan Danişment köyü, Biga ilçesine 17 km. uzaklıktadır. Köyün kuruluş tarihi resmi kayıtlarda Rumî 487 olarak geçmektedir (5). Bu tarih itibariyle Danişment köyü, Biga ilçesinin kuruluş bakımından en eski Türk köyü olma özelliğindedir. Miladi 1071'e denk gelen bu tarih başka bir kaynakta 1171 olarak belirtilmektedir (6). Ayrıca aynı eserde, Anadolu Selçuklu beyliğinin son verdiği Danişmentoğulları'nın Biga Yarımadasına gelerek bir kısmının bugünkü Ezine ilçesine, diğer bir kısmının ise bugünkü Danişment köyüne yerleştiğinden ve köye bu adı onların verdiğinden bahsedilmektedir.

Kaynaklar:

(*) SEZGİN, A., 2001, Danişment Köyü ve Çevresinin Coğrafi Etüdü. Afyon Kocatepe Üniv. Uşak Eğit. Fak. Yayınlanmamış Lisans Tezi, Uşak.

(**) SEZGİN, A., 2005, Biga Çayı Havzası'nda Tarım-Sanayi-Eğitim İlişikisi. Marmara Üniv. Eğitim Bilimleri Enst. Yayınlanmamış Yüsek Lisans Tezi, İstanbul.

(1) 1967, Çanakkale İl Yıllığı.

(2) Biga Belediyesi arşiv kayıtlarından derlenmiştir.

(3) 1967, Çanakkale İl Yıllığı.

(4) 1998, Biga İlçesi Brifing Dosyası.

(5) Bu bilgi Biga Sulh Hukuk Hakimliğinin 2.2.1961 tarih ve 960/32 sayılı kararı gereğince kurulan heyetin tespitlerinden alınmıştır.

(6) GÜRSU, E., 2001, Biga, Fotoğraf ve Belgelerle İlçemizi Tanıyalım. Biga Doğuş Gazetecilik, Matbaacılık, Yayıncılık Ltd. Şti.